Klikochron

Zastrzeżenie numeru PESEL w aplikacji mObywatel to jeden z najskuteczniejszych sposobów ochrony tożsamości dostępnych dla obywateli Polski. Od czerwca 2024 roku instytucje finansowe, notariusze i operatorzy telekomunikacyjni mają obowiązek sprawdzania rejestru zastrzeżeń PESEL przed zawarciem umowy, co realnie blokuje wyłudzenia kredytów i pożyczek na cudze dane. Niniejszy poradnik prowadzi krok po kroku przez zastrzeganie PESEL w mObywatelu oraz podpowiada, jak bezpiecznie zarządzać statusem i reagować na weryfikacje.

W tym poradniku przeczytasz: [pokaż]

Zrozumienie PESEL i zagrożeń związanych z jego utratą

Numer PESEL to unikalny identyfikator używany w niemal wszystkich formalnych procesach. W niepowołanych rękach może posłużyć do zaciągania zobowiązań finansowych lub podpisywania umów bez Twojej wiedzy. Zastrzeżenie PESEL przerywa łańcuch nadużyć – bank nie zawrze umowy kredytowej, jeśli numer jest zastrzeżony i zastrzeżenia nie cofnął właściciel.

Ryzyko rośnie wraz z liczbą cyberataków i wycieków danych (phishing, zainfekowane serwisy, kradzież dokumentów). Dlatego proaktywne zastrzeżenie PESEL znacząco zmniejsza Twoją ekspozycję na oszustów.

Wprowadzenie do aplikacji mObywatel

mObywatel 2.0 to rządowa aplikacja mobilna (Ministerstwo Cyfryzacji, COI), będąca cyfrowym portfelem dokumentów: m.in. mDowodu, prawa jazdy, legitymacji. Oprócz dokumentów oferuje usługi publiczne, w tym kluczową funkcję Zastrzeż PESEL. Aplikacja jest bezpłatna i dostępna w App Store (iOS) i Google Play (Android).

Wymagania wstępne i przygotowanie do zastrzeżenia PESEL

Przed rozpoczęciem procedury upewnij się, że spełniasz poniższe warunki:

  • jesteś pełnoletni/a i posiadasz numer PESEL,
  • masz zainstalowaną aplikację mObywatel 2.0 na swoim smartfonie,
  • posiadasz stabilne połączenie z internetem,
  • korzystasz z kompatybilnego systemu: Android 8.0+ lub iOS 16+,
  • masz aktywną metodę uwierzytelniania tożsamości.

Do logowania i potwierdzania operacji w mObywatelu potrzebna jest jedna z metod uwierzytelniania:

  • profil zaufany – można założyć całkowicie online na pz.gov.pl,
  • e-dowód – logowanie z użyciem dokumentu i PIN-u,
  • certyfikat kwalifikowany – podpis kwalifikowany wydany przez zaufanego dostawcę,
  • bankowość elektroniczna – przekierowanie do serwisu Twojego banku.

Pobieranie i instalacja aplikacji mObywatel 2.0

Pobierz aplikację z oficjalnego sklepu i zainstaluj na urządzeniu:

  • Android: Google Play – wyszukaj „mObywatel” i wybierz „Zainstaluj”,
  • iOS: App Store – wyszukaj „mObywatel” i wybierz pobieranie,
  • rozmiar aplikacji ok. 241 MB – zalecane Wi‑Fi dla szybszego pobierania.

Po instalacji otwórz aplikację – zobaczysz nowoczesny, intuicyjny interfejs ułatwiający dostęp do usługi Zastrzeż PESEL.

Logowanie do aplikacji mObywatel

Zalogowanie się jest niezbędne do wykonania jakiejkolwiek operacji, w tym zastrzegania PESEL. Wybierz metodę uwierzytelniania (Profil Zaufany, e-dowód, certyfikat kwalifikowany, bankowość elektroniczna) i postępuj zgodnie z instrukcjami na ekranie.

W przypadku logowania przez bank zostaniesz przekierowany/a do zaufanego serwisu bankowego – mObywatel nie przechowuje danych logowania. Po kilku sekundach trafisz na pulpit aplikacji.

Nawigacja do usługi Zastrzeż PESEL

Aby przejść do usługi, skorzystaj z jednej z dróg:

  • z pulpitu głównego – jeśli kafelek Zastrzeż PESEL jest przypięty,
  • z sekcji „Usługi” w dolnym menu – wybierz „Zastrzeż PESEL”,
  • przez wyszukiwarkę w aplikacji – wpisz „Zastrzeż PESEL”.

Po otwarciu usługi zobaczysz krótki samouczek i opis praw oraz obowiązków – możesz go przejrzeć lub pominąć.

Przegląd aktualnego statusu zastrzeżenia PESEL

Na ekranie usługi wyświetlany jest bieżący status (zastrzeżony/niezastrzeżony) wraz z datą i godziną ostatniej zmiany. Centralnie umieszczony przełącznik służy do zmiany statusu i minimalizuje ryzyko przypadkowych działań.

Procedura zastrzeżenia numeru PESEL krok po kroku

Wykonaj poniższe czynności w aplikacji mObywatel, aby zastrzec PESEL:

  • Krok 1 – na ekranie statusu przesuń przełącznik „Zastrzeż PESEL” do pozycji włączonej;
  • Krok 2 – potwierdź decyzję w oknie dialogowym, wybierając „Tak, zastrzeż PESEL”;
  • Krok 3 – poczekaj kilka sekund na przetworzenie wniosku i komunikat o powodzeniu;
  • Efekt – zobaczysz status „Twój numer PESEL jest zastrzeżony” z datą i godziną.

Operacja jest realizowana w czasie rzeczywistym w rejestrze Ministerstwa Cyfryzacji.

Dostęp do dodatkowych funkcji i historii

Po zastrzeżeniu numeru PESEL zyskujesz pomocne narzędzia kontroli:

  • Historia weryfikacji – wykaz instytucji, które sprawdzały Twój PESEL, wraz z celem i datą;
  • Powiadomienia push – natychmiastowa informacja o każdej weryfikacji w czasie rzeczywistym;
  • Historia zmian – pełna chronologia zastrzeżeń i cofnięć z dokładnymi znacznikami czasu.

Cofnięcie zastrzeżenia PESEL w aplikacji mObywatel

Cofnięcie może być potrzebne np. przy kredycie, zakładaniu konta, zakupach na raty. Wykonaj je w usłudze „Zastrzeż PESEL”, przesuwając przełącznik do pozycji wyłączonej i potwierdzając operację.

Masz do wyboru dwa warianty cofnięcia:

  • Bezterminowo – PESEL pozostaje niezastrzeżony, dopóki ponownie go nie zastrzeżesz,
  • Czasowo – ustawiasz datę i godzinę automatycznego ponownego zastrzeżenia.

Po cofnięciu czasowym aplikacja pokaże termin, w którym system automatycznie wznowi zastrzeżenie.

Ważne ograniczenia czasowe przy zmianach statusu

Po cofnięciu zastrzeżenia bezterminowo należy odczekać minimum 30 minut przed ponownym zastrzeżeniem. To mechanizm bezpieczeństwa ograniczający nadużycia.

Przy wypłatach powyżej trzykrotności minimalnego wynagrodzenia (w 2025 r. ponad 12 900 zł) bank może wymagać 12 godzin od cofnięcia zastrzeżenia do realizacji wypłaty.

Obsługa zastrzeżenia PESEL poza aplikacją mObywatel

Jeśli nie możesz skorzystać z aplikacji, zastrzeż PESEL jedną z poniższych metod:

  • mObywatel.gov.pl – zdalnie, tymi samymi metodami uwierzytelniania co w aplikacji,
  • gov.pl – po zalogowaniu wybierz „Zastrzeż PESEL” w „Dokumenty i dane osobowe”,
  • urząd gminy – osobista wizyta z dokumentem tożsamości; możliwe zastrzeżenie dla podopiecznego przez opiekuna prawnego/pełnomocnika.

Praktyczne porady dla bezpieczeństwa Twojego PESEL

Stosuj poniższe zasady, aby zmaksymalizować ochronę:

  • utrzymuj PESEL zastrzeżony na stałe, a cofaj wyłącznie na czas niezbędnej czynności,
  • po zakończeniu formalności niezwłocznie ponownie zastrzeż numer w aplikacji,
  • regularnie kontroluj historię weryfikacji i reaguj na nieznane wpisy,
  • w razie podejrzeń skontaktuj się z instytucją weryfikującą oraz zgłoś sprawę do Ministerstwa Cyfryzacji.

Kontakt i wsparcie techniczne

W razie problemów skorzystaj z oficjalnych kanałów wsparcia:

Kanał Dane kontaktowe Godziny dostępności Zakres pomocy
Infolinia Ministerstwa Cyfryzacji +48 42 253 54 74 pon.–pt. 7:00–18:00 pytania techniczne, procedury, problemy z usługą Zastrzeż PESEL
E-mail (usługa Zastrzeż PESEL) [email protected] zwykle do 1 dnia roboczego wsparcie merytoryczne i techniczne, zgłoszenia problemów
E-mail (aplikacja mObywatel) [email protected] zależnie od złożoności sprawy błędy aplikacji, stabilność działania, kwestie techniczne

Wznowienie zastrzeżenia PESEL po złożeniu wniosku

Pamiętaj o 30‑minutowym okresie karencji po cofnięciu zastrzeżenia. Po jego upływie wróć do usługi „Zastrzeż PESEL” i ustaw przełącznik w pozycję „zastrzeżony”. Jeśli włączyłeś/aś automatyczne zastrzeżenie czasowe, system przywróci ochronę o wyznaczonej godzinie.

Ochrona przed oszustwami związanymi z zastrzeganiem PESEL

Cyberprzestępcy tworzą fałszywe strony podszywające się pod mObywatel i gov.pl, często promowane reklamami. Zadbaj o higienę bezpieczeństwa:

  • korzystaj wyłącznie z oficjalnej aplikacji mObywatel 2.0 z App Store lub Google Play oraz z domen mObywatel.gov.pl i gov.pl,
  • nie klikaj reklam „zastrzeż PESEL” w mediach społecznościowych – wchodź bezpośrednio na oficjalne serwisy,
  • pamiętaj: usługa Zastrzeż PESEL jest bezpłatna i nigdy nie wymaga loginów do banku ani danych karty.

Scenariusze praktyczne zastrzeżenia PESEL

Poniżej znajdziesz trzy realne sytuacje i zalecane działania:

  • Proaktywna ochrona – zainstaluj mObywatel, zaloguj się, włącz „Zastrzeż PESEL” i potwierdź; PESEL jest natychmiast chroniony, a Ty nadal korzystasz z usług publicznych bez przeszkód;
  • Kredyt hipoteczny – cofnij zastrzeżenie (bezterminowo), odczekaj 30 minut, złóż wniosek w banku; po podpisaniu umowy ponownie włącz zastrzeżenie;
  • Utrata dowodu osobistego – po zgłoszeniu w urzędzie gminy system automatycznie zastrzega PESEL; jeśli potrzebujesz cofnięcia, zrób to ręcznie w aplikacji.